Karma Yöntem

Karma Yöntem

İş analizini tek bir yönteme dayanarak yapmak doğru olmaz. Araştırmacı eğer zamanı varsa daha sağlıklı değerlendirme yapabilmek için birçok güncel yöntemi kullanmalıdır. Analiz teknikleri ve modellerinden yararlanılması halinde çalışma bilimsel yönden daha dikkatli ve titiz bir şekilde yapılmış olur. İş analizini sadece belirli kişileri işe almak ve diğerlerini dışarıda bırakmak için uygulamak doğru değildir. Personel seçiminde kişi odaklı iş analizi yöntemiyle elde edilen sonuçlar iyi bir şekilde dokümante edilmelidir. Analizcinin bütün sonuçların kafasında olduğunu söylemesi yeterli değildir. İş analizi yapılacak örnek kütle belirli bir büyüklüğe sahip olmalıdır. Sadece bir kişiden görüş ve fikir almak veya gözlem yapmak yeterli olmayabilir. İş analizi yapacak kişi bu konularda eğitilmiş, deneme yaptırılmış ve bilgiyi nasıl toplayacağı konusunda bilgilendirilmiş olmalıdır. İş analizcisi işin kritik ve en önemli yönleri üzerinde odaklanmalıdır. İşin ayrıntılarına girildiğinde işin bütünlüğü gözden kaçabilir.

Kritik Vakaları Belirleme Yöntemi

Kritik davranışlar tespit edilir. Bu yaklaşımda iş analizi yapılırken, başarılı kişilerle başarısız kişileri ayrıştıran kritik vakaların ve davranışların neler olduğu belirlenmeye çalışılır. Analizci kritik olayların-davranışların sıklığını, niteliğini ve bu olayların gerektirdiği yetenek, beceri ve bilgi özelliklerini saptar. Bunun için iş yükümlüsüyle, amiriyle görüşmeler yapar ve duruma göre gözlemlerde bulunur. Etkili olan ve sonuç getiren davranışlarla etkisiz kalan davranışların envanterini çıkarır.

Gurup Halınde İnceleme

Sosyo teknik yöntem çevresindeki çalışmaları değerlendirme şeklidir. Temel mantığı kollektif görüş bireysel görüşten daha sağlıklıdır. İşin bağlantılarını, gerçekleştiği ortamı ve teknolojik süreci bir bütün olarak görmeden analiz etmek resmin yarım veya eksik kalmasına neden olur. Bunun için iş analizi yapılırken bir kişi yerine aynı işi yapan bir grup kişinin görüşlerine başvurmak daha sağlıklıdır. Bu yaklaşımda kişiler işin içeriğini grup halinde analiz ederler, birbirlerinin unuttukları noktaları gündeme getirirler ve işin ayrıntılarının net bir şekilde ortaya çıkmasını sağlarlar. Kolektif görüş bireysel görüşlerden daha sağlıklıdır.

Başarı Kayıtlarını Tutma Yöntemi

Tutarlı başarı sağlanıp sağlanmadığını ölçmek için kullanılan yöntemdir. Bunun için önce bir iş analizi yapılır. Daha sonra “başarı kayıt” formu geliştirilir ve iş yükümlüsünden her bir yetkinlik alanı için ölçülebilir ve kanıtlanabilir başarılarının bir listesini oluşturması istenir. Yapılanlar, ödüller ve diğer başarılar ortaya konur.

Günlük Tutma Yöntemi

Bu yaklaşımda iş yükümlüleri her günkü falıyetlerini bir günlük tutarak belirlerler. Günlük tutma işlemi 4-5 hafta ile iki üç ay arasında değişir. İş analizi, tutulan günlüklerin incelenmesi ve daha sonra saptanan görevlerin gruplandırılması sonucunda belirlenir. Günlüklerde, çalışanlar, işleri için kullandıkları süreleri abartma eğilimi içinde bulunurlar. Bu nedenle büyük ölçüde subjektif bir karaktere sahiptir. Günlük tutma yöntemi uygulanmadan önce ilgili kişiler eğitilmeli ve aynı zaman diliminde aynı işi yapan birden fazla kişiye bu yöntem uygulanarak yanıtları arasındaki tutarlılık derecesi kontrol edilmelidir. Günlük tutma yönteminin bir diğer sakıncası iş yükümlülerinin günlük tutmayı ciddiye almamaları ve tutmaları gereken kayıtları düzenli olarak tutmamalarıdır. Sistemin etkinliği, tutulan günlüklerin günü gününe kontrol edilmesiyle sağlanabilir.

Teknik Konferans

Bu yaklaşımda konuyla ilgili teknik uzmanlık bilgisine sahip kişilerden yardım alınır. Teknik bilgi edinmek için ideal bir yöntemdir.

Anket Tekniği

Oldukça sık karşılaştığımız yöntemlerden biridir. Araştırmacı önceden belirlediği konularda hareket ederek amirini işin niteliği hakkında bilgilendirir. Anket tekniği de uygulanışına göre kapalı ve açık olmak üzere ikiye ayrılır.

Gözlem Tekniği

Gözlem tekniğinde iş yükümlüsü doğal ortamında izlenerek faliyetleri ve davranışları kayıt altına alınır. Dolaylı ve Doğrudan olmak üzere iki farklı şekilde uygulana bilir. Doğrudan gözlem tekniğinde yükümlünün bizzat yanında inceleme yapılarak davranışları incelenir. Dolaylı gözlem tekniği ise video kameralarla işbaşında kayda alınan iş yükümlüsünün izlenmesiyle yürütülen tekniktir.

Mülakat Tekniği

Mülakat sırasında iş yükümlüsüne sorular sorarak işi nasıl yaptığı belirlenir. Yükümlünün cevepları banda alınır ve dökümanize edilerek incelenir.
Dört ana çeşidi vardır.
1-Yapılandırılmış Mülakat.
2-Karşılaştırmalı Mülakat.
3-Gurup Mülakatı Yöntemi.
4-Repertuvar Izgara Mülakat Yöntemi.

İşi Bizzat Yaptırma

İş üzerinde çalışma stratejisi gözlenerek daha sağlam bilgi elde edilir. İşi yaparken kişinin içinde bulunduğu ruh halini, iş çevresini ve ilişkilerini, iş yoğunluğunu değerlendirme açısından önemli br yöntemdir.

MİLLER'İN İŞ VE ANALİZ YÖNTEMLERİ (1953)

İşi Bizzat Yaptırma
Mülakat Tekniği
Gözlem Tekniği
Anket Tekniği
Teknik Konferans
Günlük Tutma Yöntemi
Başarı Kayıtlarını Tutma Yöntemi
Gurup Halinde İnceleme
Kritik Vakaları Belirleme Yöntemi
Karma Yöntem